Kanguru Bakımı Emzirmeyi Destekliyor Kanguru Bakımı Emzirmeyi Destekliyor

TÜBİTAK tarafından desteklenen projemizin emzirme ile ilgili sonuçları Sevda Korkut’un yüksek lisans tez projesi olarak projede yer almıştır. Tez özeti aşağıda yer almaktadır.

Kanguru Bakımı Emzirmeyi Destekliyor

Doğum sonu erken dönemde sağlıklı yenidoğanlara uygulanan kanguru bakımının emzirmeye etkisi / The effect of kangaroo care applied to the healthy newborns in the early postpartum period on breast-feeding

Yazar: SEVDA KORKUT

Danışman: DOÇ. DR. SEVİL İNAL

Yer Bilgisi: İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Anabilim Dalı

Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant   Onaylandı

Giriş ve Amaç:

Kanguru Bakımı (KB); yenidoğanın, ebeveynin çıplak göğsüne yatırılarak, cilt cilde teması sağlayacak şekilde taşınarak bakılması olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, doğum sonu erken dönemde sağlıklı yenidoğanlara uygulanan KB'nın emzirmeye etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve

Yöntem: Araştırma 1 Haziran-25 Ağustos 2016 tarihleri arasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, 56'sı deney 56'sı kontrol grubu olmak üzere vajinal yolla doğan toplam 112 sağlıklı term yenidoğan ve anneleri ile randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak gerçekleştirildi. Veriler; 'Anne ve Yenidoğan Veri Toplama Formu, 24.Saat Değerlendirme Gözlem Formu ve LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı' kullanılarak elde edildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Deney grubu yenidoğanlara, doğumdan sonra 3 saat süre ile KB uygulanırken, Kontrol grubu yenidoğanlara ünitenin rutin doğum sonu bakımı uygulandı. Deney ve kontrol grubundaki yenidoğanların ilk emmeye başlama zamanları, ilk 24 saat içindeki emzirilme sayıları, emzirilme süreleri ve emme becerileri değerlendirildi.

Bulgular: Deney grubundaki yenidoğanların kontrol grubundaki yenidoğanlara göre istatistiksel düzeyde anlamlı ölçüde daha kısa sürede emmeye başladıkları (p=0,001), toplam emme sürelerinin ve emme sayılarının kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0,001). İlk emme becerileri açısından gruplar arasında fark bulunmazken (p=0,862), 24. saatteki emme becerilerinin, deney grubundaki yenidoğanlarda kontrol grubuna göre daha iyi olduğu belirlendi (p=0,001).

Sonuç:  Sonuç olarak, doğum sonu erken dönemde sağlıklı yenidoğanlara uygulanan KB, yenidoğanların daha kısa sürede emmeye başlamalarına, daha fazla sayıda ve daha uzun süre emmelerine katkı sağlamakta ve emme becerilerini arttırmaktadır. Anahtar kelimeler: Kanguru Bakımı, Ten Tene Temas, Term Yenidoğan, Emzirme, Ebelik Bu çalışma, TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) tarafından desteklenmiştir.

Kanguru Bakımı ve Emzirme Kanguru Bakımı ve Emzirme

Kanguru Bakımı ve Emzirme

Doğumdan hemen sonraki süre içinde anne ve bebeğin birbirine ihtiyaçlarının devam ettiği unutulmamalıdır. Bunun için ten tene teması doğumdan sonraki ilk bir saat içinde sağlamak önemlidir. Çünkü bu sayede annenin göğsüne yerleşen yenidoğan memenin kokusunu alacak, memeye doğru hareket edip memeyi tutup emmesini sağlayacak, aynı zamanda bebeğin elleriyle annenin memelerine yaptığı uyarı oksitosin hormonunun salınımına da katkı sağlayacaktır. Araştırmalar, cilt cilde bakım sırasında meydana gelen duyusal uyarının (dokunma, ısıtma, koku vb.) kuvvetli bir vagal uyarı sağlayarak maternal oksitosin salınımını arttırdığını göstermektedir.

Yenidoğanların, doğumdan hemen sonra annelerinin göğsü veya karnı üzerine yatırılarak, kesintisiz ten teması sağlamalarına olanak verilmesi, yenidoğanın, annenin meme başını bulmasına ve etkin bir şekilde emmesine olanak sağlamaktadır.

Doğumdan sonraki ilk 30 dakika ‘kutsal saat’ olarak tanımlanmaktadır. WHO/UNICEF, süt salgısını başlatmanın ve hızlandırmanın en iyi yolunun sağlık profesyonellerinin ilk 30 dakika içinde emzirmeyi teşvik etmeleri olduğunu bildirmektedir. Özellikle yenidoğanın en aktif olduğu birinci reaktif dönemde KB uygulanması emzirmeye büyük destek sağladığı bildirilmektedir.

Doğumdan yaklaşık 2 saat sonra, yenidoğanlar muhtemelen dolaşımdaki katekolamin düzeylerinde bir azalmanın sonucu olarak uykuya dalma eğilimi gösterirler. Yenidoğanları 3-4 saate kadar uyandırmak zor olabilmektedir. Bu nedenle doğumdan sonraki ilk 2 saat emzirmeyi başlatmak için en uygun zamandır. Yenidoğan bebeklere, annelerinin göğsü veya karnı üzerine yatırılarak, kesintisiz temas sağlamalarına olanak verilmesi, yenidoğanın annenin meme başını bulmasına ve etkin bir şekilde emmesine olanak sağlamaktadır.

Emzirmenin erken veya en uygun zamanda başlatılabilmesi için doğumdan sonraki bir saat içinde bebeklerin anne göğsüne konulması gerekmektedir.

KB’nin sadece anne ve bebeğin erken buluşmasına ve emzirmenin erken dönemde başlamasına değil bebeklerin emme becerisinin artmasına da katkı sağladığı araştırmalarla gösterilmektedir.

KB’nin, annenin kendine güvenini arttırarak emzirmeyi olumlu etkilediği bildirilmektedir.

KB uygulaması, anne ve yenidoğanın erken dönemde buluşmasına ve emzirme için ideal ortam sağlayarak emzirmenin daha kısa sürede gerçekleşmesine katkı sağlamaktadır.

Kanguru Bakımı pozisyonu nasıl olmalı? Kanguru Bakımı pozisyonu nasıl olmalı?

Kanguru Bakımı pozisyonu nasıl olmalı?

  • Yenidoğan anne ile göğüs göğüse, dik pozisyonda, kolları ve bacakları fleksiyonda olacak şekilde rahat bir pozisyonda olmalıdır.
  • Bakım esnasında hava yolu tıkanıklığınını önlemek için yenidoğanın başı ve boynu hafif fleksiyon pozisyonuna getirilmelidir. Başın öne ve arkaya hiper fleksiyonu ve ekstansiyonundan (öne ve arkaya aşırı bükülmesi) kaçınılmalıdır. Mümkünse, Kanguru Bakımı uygulanırken anne tarafından bebeğin yüzü görülecek şekilde göğse yerleştirilmelidir.
  • Kanguru Bakımı sırasında bakım vericinin rahatlığı ya da yenidoğanın pozisyonunun değiştirilmesine ihtiyacı olup olmadığı değerlendirilmelidir.

 

Yenidoğana etkileri nelerdir? Yenidoğana etkileri nelerdir?

Yenidoğana etkileri nelerdir?

Yenidoğan’ın;

  • Dış ortama uyumunu arttırır,
  • Beyin gelişimini destekler,
  • Emosyonel gelişimine katkı sağlar,
  • Doğum sonu dönemde daha az stres yaşamasını sağlar,
  • Daha derin ve düzenli uyumasını, uyanıkken daha canlı ve enerjik olmasını destekler,
  • Enjeksiyon uygulamaları sırasında daha az ağrı hissetmesine katkıda bulunur,
  • Asit-baz dengesinin düzenlenmesini destekler,
  • Kalp atım hızını, solunumu, oksijen saturasyonunu düzenleyerek, apne ataklarını azaltır.
  • Vücut sıcaklığını düzenlemeye yardımcı olur,  
  • Daha kısa sürede emmeye başlamasına ve daha etkili emmesine olanak sağlar,
  • Tartı alımını destekler,
  • Hasta yenidoğanların daha kısa sürede iyileşerek taburcu olmasına olanak sağlar,
  • Düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda ölüm hızını, enfeksiyon görülme sıklığını azaltır
  • Düşük doğum tartılı yenidoğanların kan şekerini düzenler ve vücut ısısının düzenlenmesini kolaylaştırır,
  • Anne bebek bağlanmasının destekler,

Neden Kanguru Bakımı? Neden Kanguru Bakımı?

Neden Kanguru Bakımı?

Yaklaşık 20 yıldır yürütülen çalışmalar, KB’nin, yenidoğanın ağırlığı, gestasyon yaşı ve klinik durumu ne olursa olsun, ısı kontrolünün sağlanmasında, anne sütü ile beslenmenin sürdürülmesinde, bütün yenidoğanlar için etkili bir yol olduğunu göstermektedir.

Doğum sonu dönem, annede fizyolojik ve anatomik değişikliklerin olduğu, anneliğin getirdiği yeni sorumlulukların üstlenildiği bir geçiş dönemidir. Bu nedenle, hem annenin hem de yenidoğanın en hassas olduğu kritik bir dönem olarak değerlendirilir. Anne ve yenidoğan için bazı güçlükleri barındıran bu dönemin olumsuz yanlarını en aza indirmek, anne ve yenidoğanın birbirlerine kısa sürede alışmalarını sağlamak için doğum sonu erken dönemin ilk dakikalarından itibaren Kanguru Bakımı (KB) uygulanmasının yararlı olduğu bildirilmektedir.

Fetüs anne karnındayken kol ve bacakları gövdelerine yakın, orta hatta ve kıvrılmış (cenin pozisyonu) durumda ve sürekli ulaşılabilir bir besin kaynağına sahiptir. Doğumla birlikte bu yakınlıktan uzaklaşan yenidoğan kendisine oldukça yabancı bir dış dünyaya doğmaktadır. Yenidoğan için stres yaratıcı olan bu durum, doğumdan sonra mümkün olan en kısa sürede, anne ile ten tene teması sağlayacak şekilde anne göğsüne yatırılarak olumlu yönde desteklenebilir. KB sayesinde yenidoğanın ağlaması azalmakta, emzirme desteklenmektedir.

DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü), yenidoğanların vücut ısısını, dolaşımını ve solunumunu desteklemesi nedeniyle doğumdan sonra sağlıklı tüm yenidoğanların anne göğsüne konulmasını ve ilk müdahalelerin anne göğsünde yapılmasını önermektedir. Hasta yenidoğanların başka bir hastaneye nakledilmesi sırasında ideal bir yöntem olarak KB kullanılması önerilmektedir. Hastaneler, vajinal doğum sonrasında erken ten temasını sağlamak adına bir takım protokoller  geliştirmektedir. Bu protokollere göre doğum sonrası yapılan bazı uygulamaların (K vitamini enjeksiyonu, boy, kilo ölçümü, banyo ve ayak izi alma, profilaktik amaçlı göz damlası gibi bazı rutinlerin) ilk emzirmeden sonraya ertelenmesi önerilmektedir.

WHO ve UNICEF yenidoğanın doğar doğmaz annenin çıplak göğsüne yatırılarak KB uygulanmasını ve ilk başarılı emzirme gerçekleşene kadar KB’nin sürdürülmesini önermektedir. Bu yaklaşım gelişmiş ülkelerde yenidoğanın doğum sonu bakım yaklaşımında geniş kabul görmüş ve yenidoğan bakım protokollerine girmiştir.

KB, bebeğin sıcaklık, emzirme, enfeksiyondan korunma, uyarılma güvenlik ve sevgi ihtiyacının karşılanmasında en etkili yoldur.

KB, yenidoğanların sağ kalımını ve yaşam kalitesi artıran, maliyet etkin,  güvenli, hümanist ve çağdaş bir bakım yöntemidir. Bu yöntemin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yenidoğan sağlığına önemli katkılar sağladığı bildirilmektedir. Her şeyden önemlisi KB, anne ve bebek arasındaki yakın bağların güçlenmesini sağlamaktadır.

Kanguru Bakımının Amaçları Kanguru Bakımının Amaçları

Kanguru Bakımının Amaçları

  • Hem düşük doğum ağırlıklı ve erken doğan (prematüre) hem de sağlıklı bebeklerin gelişimini desteklemek.
  • Doğumdan hemen sonra mümkün olan en kısa zamanda anne ve bebek ilişkisini başlatmak ve anne bebek bağlanmasını desteklemek.
  • Yenidoğanın ağrılı girişimlerde (aşı uygulaması, topuk kanı alma vb.) daha az ağrı duymasını sağlamak,
  • Yenidoğan için en ideal bakım ortamını yaratarak doğum sonu dış ortama uyumu desteklemek.
  • Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde bakılan yenidoğanların ünitenin stresörlerinden olumsuz etkilenmesini en aza indirgeyerek gelişimi desteklemek.
  • Emzirmeyi mümkün olan en erken dönemde başlatmak ve etkin şekilde sürdürülmesini desteklemek.
  • Maliyet etkin bir yöntemin uygulanmasını yaygınlaştırarak kaynakların etkin kullanımına katkıda bulunmak.
  • Hem erken doğmuş ve düşük tartılı hem de sağlıklı bebekler için hümanist, çağdaş ve kanıta dayalı bir bakım ortamı sağlamak.

Kanguru Bakımı Nedir? Kanguru Bakımı Nedir?

Kanguru Bakımı Nedir?

Kanguru Bakımı (KB) nedir?

İngilizce literatürde Kangaroo Mother Care (KMC) ya da Scin to Scin Care (SSC) olarak bilinen Kanguru Bakımı, yenidoğanın ten tene teması sağlayacak şekilde ebeveynin çıplak göğsüne, yüzü ebeveyne dönük olacak şekilde dik pozisyonda yatırılarak bakılmasıdır.

Sağlıklı term yenidoğanlara uygulanan KB, genellikle ten tene temas (TTT) olarak adlandırılmaktadır. Bu yöntem doğumdan hemen sonra ya da doğumdan sonraki ilk bir saat içinde bebeğin çıplak bir şekilde annenin çıplak göğsüne, yüzüstü (prone) pozisyonda yerleştirilmesi şeklinde uygulanmaktadır.